Kort gezegd: inburgering richt zich op niveau A2 en maatschappelijke zelfredzaamheid, terwijl het Staatsexamen NT2 B1 of B2 toetst en bedoeld is als startkwalificatie voor studie of werk op een hoger niveau. Het College voor Toetsen en Examens stelt de examens vast en DUO regelt de uitvoering, met vier onderdelen: lezen, luisteren, spreken en schrijven. Wil je doorstromen naar een mbo- of hbo-opleiding, kies dan voor NT2; voor basale inburgering volstaat A2.
Kort samengevat:
- Via je Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie kan NT2 soms meetellen voor je inburgeringsplicht, maar controleer je persoonlijke regels bij je gemeente.
- Kies Programma I op B1 voor mbo of uitvoerend werk en Programma II op B2 voor hbo, universiteit of functies met zelfstandige communicatie.
- Je moet voor elk van de vier onderdelen minimaal 500 punten halen; bij een onvoldoende herkans je alleen dat onderdeel, niet het hele examen.
- Het volledige examen kost € 200 en de uitslag volgt na ongeveer vijf weken; zeg minstens vier weken vooraf af om verlies van examengeld te voorkomen.
Inhoudsopgave
- De belangrijkste verschillen tussen inburgering en Staatsexamen NT2
- Wat is Programma I (B1) en wat is Programma II (B2)?
- Hoe hangen inburgering en Staatsexamen NT2 samen in Nederland?
- De vier examenonderdelen: wat je kunt verwachten
- Beslischecklist: welk traject past bij jouw doel?
- Effectieve voorbereiding: oefenomgeving en studieaanpak
- Direct praktische stappen: aanmelden, kosten en uitslag
- Hoe we je ondersteunen bij jouw NT2-voorbereiding
- Wat wij adviseren bij de keuze tussen inburgering en NT2
- Start je voorbereiding met een traject dat bij jou past
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
De belangrijkste verschillen tussen inburgering en Staatsexamen NT2
Beide trajecten toetsen je Nederlands, maar met een ander doel en resultaat.
- Doel: inburgering bewijst dat je kunt functioneren in het dagelijks leven; het Staatsexamen NT2 bewijst dat je klaar bent voor onderwijs of werk op professioneel niveau.
- Niveau: inburgering vraagt meestal A2, terwijl het Staatsexamen NT2 B1 (Programma I) of B2 (Programma II) toetst volgens het CvTE.
- Vervolgstap: een NT2-diploma geldt bij veel mbo- en hbo-opleidingen als taalkundige toelatingseis, terwijl inburgering soms een apart kennisexamen of een participatieverklaring vereist.
De keuze hangt dus af van wat je na het examen wilt bereiken, niet alleen van je huidige taalniveau.
Wat is Programma I (B1) en wat is Programma II (B2)?
Het Staatsexamen NT2 bestaat uit twee programma’s, elk gekoppeld aan een eigen onderwijs en werkniveau volgens het CvTE.
- Programma I (B1): geschikt wanneer je een mbo-opleiding wilt volgen of werk zoekt op uitvoerend niveau; de opdrachten zijn korter en de teksten minder complex.
- Programma II (B2): nodig voor hbo- of universitair onderwijs en voor functies die zelfstandige communicatie vereisen; je krijgt langere spreekopdrachten en abstractere leesteksten.
- In de praktijk: iemand die verpleegkundige wil worden op mbo-niveau kiest meestal Programma I, terwijl een toekomstige hbo-student bedrijfskunde Programma II nodig heeft.
Beide programma’s toetsen dezelfde vier vaardigheden, maar het niveau van de opdrachten loopt sterk uiteen.
Hoe hangen inburgering en Staatsexamen NT2 samen in Nederland?
Sinds de Wet Inburgering 2021 stelt de gemeente voor elke inburgeraar een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) op. Daarin wordt vastgelegd welk taalniveau je moet behalen en via welke leerroute. Voor wie hogere ambities heeft, biedt dit plan ruimte om het Staatsexamen NT2 op te nemen als onderdeel van het inburgeringstraject in plaats van het standaard A2-examen, zoals beschreven op Staatsexamensnt2.

De exacte verplichtingen verschillen per situatie: wie onder de oude Wet Inburgering 2013 viel, heeft andere regels dan wie sinds 2022 inburgert. Check daarom altijd je persoonlijke voorwaarden via Mijn Inburgering of bespreek je PIP met je gemeente, zeker als je overweegt om direct op B1 of B2 te mikken in plaats van op A2.
De vier examenonderdelen: wat je kunt verwachten
Het Staatsexamen NT2 bestaat uit Lezen, Luisteren, Spreken en Schrijven, allemaal afgenomen op de computer volgens StaatsexamensNT2.nl.
- Lezen: je beantwoordt vragen over verschillende teksten binnen een vaste tijd, met een fysiek leesboekje erbij.
- Luisteren: je luistert naar fragmenten en beantwoordt meerkeuzevragen of korte open vragen.
- Spreken: je reageert op gesproken opdrachten en wordt opgenomen; bij Programma II zijn de opdrachten langer en abstracter.
- Schrijven: je stelt teksten op zoals een brief of verslag, aansluitend bij het gekozen programma.
Om te slagen heb je per onderdeel minimaal 500 punten nodig, zoals vastgesteld door het CvTE. Dit betekent dat je onderdelen afzonderlijk kunt herkansen als je voor één vaardigheid net niet slaagt. Bij Lezen en Schrijven mag je het Van Dale Pocketwoordenboek NT2 gebruiken, bij Luisteren en Spreken niet, en legitimatie is altijd verplicht volgens StaatsexamensNT2.nl. Voor kandidaten met een beperking is een aangepast examen met extra tijd mogelijk via de officiële aanvraagprocedure, zoals toegelicht op StaatsexamensNT2.nl.
Beslischecklist: welk traject past bij jouw doel?
Loop deze stappen langs om te bepalen welk traject logisch is.
- Bepaal je einddoel: wil je een mbo- of hbo-opleiding volgen, een specifieke baan, of gewoon aan je inburgeringsplicht voldoen?
- Check je huidige niveau: een taaltoets of intakegesprek laat zien of je dichter bij A2, B1 of B2 zit.
- Reken je voorbereidingstijd: B2 vraagt doorgaans meer studietijd dan A2 door de complexere opdrachten.
- Bekijk je administratieve situatie: vraag bij je gemeente na of je PIP ruimte biedt om NT2 te combineren met inburgering.
- Kies je route: mik je op hbo, kies dan direct Programma II; voor mbo volstaat vaak Programma I.
Pro-tip: Twijfel je tussen inburgering en NT2? Combineer ze waar mogelijk: een geslaagd NT2-examen telt vaak mee voor je inburgeringsplicht én opent de deur naar vervolgonderwijs.
Effectieve voorbereiding: oefenomgeving en studieaanpak
Een gerichte aanpak per vaardigheid maakt het verschil tussen slagen en een herkansing.
- Oefen in de officiële omgeving: gebruik de oefenomgeving op Staatsexamensnt2 op een computer met toetsenbord en koptelefoon, nooit op een smartphone.
- Train spreken met opnames: neem jezelf op tijdens oefenopdrachten zodat je wordt aan de spreektijd en de pieptoon.
- Timeboxt schrijven: oefen schrijfopdrachten binnen de echte tijdslimiet om tempo op te bouwen.
- Bouw leesstrategieën op: scan eerst de vragen, lees daarna gericht de tekst voor het antwoord.
- Kies de juiste begeleiding: een cursus gericht op NT2-voorbereiding met persoonlijke feedback werkt vaak sneller dan zelfstudie alleen.
Direct praktische stappen: aanmelden, kosten en uitslag
Voor de administratieve kant van het examen regel je alles via DUO en de officiële examensite.
- Aanmelden: doe dit via DUO of StaatsexamensNT2.nl, ruim voor de gewenste examendatum.
- Kosten: een compleet examen kost 200 euro, oftewel 50 euro per onderdeel, zoals vermeld door DUO.
- Examenplaats en legitimatie: controleer vooraf je examenlocatie en neem altijd een geldig identiteitsbewijs mee.
- Annuleren: zeg je examen minstens vier weken van tevoren af als je niet kunt komen, anders raak je het examengeld kwijt volgens DUO.
- Uitslag: reken op ongeveer vijf weken wachttijd na je examen, met de mogelijkheid om losse onderdelen te herkansen bij een onvoldoende score.
Hoe we je ondersteunen bij jouw NT2-voorbereiding
We bieden lessen aan die gericht zijn op zowel Programma I als Programma II, met aandacht voor de specifieke opdrachttypes per niveau.
- We bieden individuele training aan voor wie gericht wil werken aan zwakke onderdelen zoals spreken of schrijven.
- Er is een spoedtraining beschikbaar voor wie weinig tijd heeft tot de examendatum.
- Met blended learning worden klassikale lessen gecombineerd met online oefening, zodat je ook buiten lestijd kunt oefenen.
- Er is een studiehuis NT2 waar met strippenkaarten aan gerichte examenvoorbereiding gewerkt kan worden in eigen tempo.
- Er wordt gewerkt in meerdere talen en de niveaubepaling is afgestemd op het Europees Referentiekader, zodat duidelijk is waar men staat voordat een examen wordt ingepland.
Wat wij adviseren bij de keuze tussen inburgering en NT2
Plan je voorbereiding realistisch en begin op tijd met oefenen in de officiële examenomgeving. Veel kandidaten onderschatten hoeveel tijd Programma II vraagt ten opzichte van Programma I, vooral bij spreken en schrijven. Kies het traject dat past bij je einddoel, niet bij wat op dit moment het makkelijkst lijkt: een B1-examen dat niet aansluit bij je hbo-ambitie kost je uiteindelijk meer tijd dan een gerichte voorbereiding op B2.
— Bogaers
Start je voorbereiding met een traject dat bij jou past
Wij bieden maatwerktrainingen, spoedopties en individuele begeleiding, zodat je precies de ondersteuning krijgt die aansluit op jouw examendatum en doel. Of je nu versneld wilt oefenen voor Programma I of grondig wilt werken aan Programma II, we stemmen de lessen af op jouw niveau en planning.

Bekijk ons volledige aanbod en tarieven voor individuele trainingen, spoedtrajecten en groepslessen, of vraag direct een individuele training aan om je voorbereiding vandaag nog te starten.
Veelgestelde vragen
Wat betekent niveau 2 bij het Staatsexamen NT2?
Er bestaat geen officieel “niveau 2” bij het Staatsexamen NT2: de examens kennen Programma I (niveau B1) en Programma II (niveau B2) volgens het CvTE. Mensen bedoelen met “niveau 2” meestal Programma II, dat hoort bij B2 en aansluit op hbo- of universitair onderwijs.
Hoe lang duurt het spreekonderdeel van het examen?
De duur van het spreekonderdeel verschilt per programma: Programma II bevat langere en complexere spreekopdrachten dan Programma I, zoals beschreven op StaatsexamensNT2.nl. Oefen daarom met opnames op de exacte tijdsindeling van jouw programma.
Welk diploma krijg je na het Staatsexamen NT2?
Na een geslaagd examen ontvang je een officieel diploma van het Staatsexamen NT2, uitgegeven via DUO, met daarop het behaalde programma: B1 of B2. Dit diploma geldt bij veel opleidingen als bewijs van voldoende taalvaardigheid voor toelating.
Welk niveau hoort bij het Staatsexamen NT2?
Het Staatsexamen NT2 toetst op B1 via Programma I of op B2 via Programma II, zoals vastgesteld door het CvTE. Dit ligt hoger dan het A2-niveau dat bij reguliere inburgering wordt gevraagd.
Kan ik inburgering en Staatsexamen NT2 combineren?
Ja, via je Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie kun je het Staatsexamen NT2 laten meetellen voor je inburgeringsplicht in plaats van het standaard A2-examen, zoals toegelicht op StaatsexamensNT2.nl. Overleg dit met je gemeente zodra je hogere ambities hebt dan alleen basisinburgering.








